-
Teideal
-
Tomás Ághas (02/01/1985)
-
Achoimre
-
Tomás Ághas ar ainm.ieCuntas faoi Chath Chill Déagláin
-
Cur Síos
-
Is clár é seo faoi Thomás Ághas (1885-1917), píobaire na Mine Airde mar a thugtaí air. Rugadh i dTeampall Chinn Aird, in aice le Lios Póil, Co. Chiarraí, é in 1885. Normannaigh ba ea a mhuintir, a tháinig go hÉirinn ó cheantar Devon i Sasana, agus a raibh ’non nobis, sed omnibus’mar mhana acu – ‘ní ar ár son féin, ach ar son gach duine’. Bhí sé sna hÓglaigh agus san IRB, agus thug sé tacaíocht do Shéamas Ó Lorcáin sna stailceanna i 1913. Throid sé in Éirí Amach na Cásca, agus ghlac sé páirt i gCath Chill Dhéagláin in aghaidh an RIC le linn an Éirí Amach. Cuireadh i bpríosún é tar éis an Éirí Amach, scaoileadh saor é i mí an Mheithimh 1917, agus gabhadh arís é i mí Lúnasa na bliana sin. Cailleadh ar stailc ocrais é i mí Mheán Fómhair 1917. Ghlac na daoine a leanas páirt sa gclár: Mícheál Ó Mórdha; Caoimhín Ó Cinnéide, Seán Ó Lúing, Cristín Uí Cheallaigh, Tomás Mac Síthigh, Bláithín Nic Síthigh, Peigí Uí Lathaimh, Máire Uí Ghrifín, Roibeard Ó Cathasaigh agus Micil Ó Briain.
-
Léiritheoir
-
de Mórdha, Mícheál
-
Dáta
-
02-01-1985
-
Tréimhsí Ama
-
1916: Éirí Amach na Cásca
-
12/01/1885-25/09/1917: Tomás Ághas
-
24/04/1916-30/04/1916: Cath Chill Dhéagláin
-
Raon Tíreolaíochta
-
Teampall Chinn Aird, Corca Dhuibhne, Co. Chiarraí
-
An Mhin Aird, Corca Dhuibhne, Co. Chiarraí
-
Cill Dhéagláin, Co. na Mí
-
Contae
-
Contae Chiarraí
-
Ábhar na Míre
-
Tomás Ághas
-
Éirí Amach na Cásca
-
Cath Chill Dhéagláin
-
An IRB
-
Jim Larkin
-
Aitheantóir
-
43504
-
Teanga
-
ga
-
Cearta
-
© RTÉ Raidió na Gaeltacha. Gach Ceart Ar Cosaint.
-
Foinse
-
Cartlann RTÉ Raidió na Gaeltachta
-
Cineál Mír
-
Fuaim